Во земјава се следи состојбата во однос на радикализацијата и поттикнувањето на екстремизам, по разни основи. Присутни се обиди за поттикнување на верскиот радикализам но, тие не се толку загрижувачки. Клучен е етничкиот национализам што на еден или друг начин го поттикнуваат партиите, кој што за жал, се потврди со неодамнешните инциденти со знамињата. Генерално Македонија моментално не е загрозена од екстремизам и тероризам, вели во разговор за МИА Павле Трајанов, национален координатор за справување со насилен екстремизам и борба против тероризмот.
Како прв човек во Националниот комитетот чија цел е следење и анализирање на состојбата со превенцијата на насилниот екстремизам и борба против тероризам во државата, негова задача е да ги координира, учествува и насочува активностите на вкупно 22 државни институции кои се вклучени во имплементацијата на Националните стратегии за спречување на насилен екстремизам и борба против тероризам и акциските планови.
Во Националниот комитет партиципираат 22 институции меѓу кои се и МВР, АНБ, АР, министерствата за правда, за образование, за труд, Управата за извршување санкции. Комитетот е во фаза на основање на новиот персонален состав, бидејќи сите институции номинирале нови претставници.
На првата борбена линија за справување со насилен екстремизам и борба против тероризмот, главни се МВР, АНБ, Агенцијата за разузнавање, военото разузнавање кои што собираат сензитивни информации и ги обработуваат и кои соработуваат со сите балкански држави, но исто така соработуваат и со моќните странски служби, кои располагаат со повеќе информации на размена на информации и се доаѓа до информации кои се битни. Тоа се пошироки секојдневни активности, кои што не се врзани само со повратниците. Тука се директно вклучени Советот на Европа, кој има посебен проект за пенален третман на повратниците, ОБСЕ е вклучен со посебни програми за обука на институциите, за опремување. Тука е вклучена и ЕУ со која имаме заеднички план за активности, всушност сите балкански држави имаат потпишано договор за активности и во моментов се прави нов план за следните четири години. Тука е и ИОМ – Меѓународната организација за миграции, која е вклучена во сите овие активности, појаснува Трајанов.
Тој потенцира дека е битно што освен државните институции во превентивните активности вклучени се и невладините организации. Постојат големи меѓународни фондации, кои соработуваат со невладиниот сектор, кој имаат мек третман кон сите овие прашања, бидејќи сите други институции се, пред се, репресивни, иако имаат превентивни активности.
Невладините организации, како што појаснува, се вклучени во превентивните активности како што е спречување на можна радикализација и екстремизам, спроведуваат обуки во училишта, во општините, имаат широки активности, а дел од нив се вклучени и во реинтеграцијата на повратниците. Работат по Програма и во координација со Националниот координатор, имаат потпишано Меморандум за разбирање, имаат пристап до некои сензитивни информации и тие се доста вклучени. Вкупно се вклучени околу 20-тина организации, но 10 се поактивно ангажирани, кои работат на превенција, спроведуваат обуки, како да се препознае говор на омраза, како се одвива радикализацијата, ги обучуваат младите да ги препознаваат лажните вести, поттикнувањето на верскиот радикализам итн.
Кај нас сите тие се присутни, но, не се толку загрижувачки. Но клучен е етничкиот национализам кој што на еден или друг начин го поттикнуваат партиите, кој што за жал, се потврди со неодамнешните инциденти со знамињата. Тој е најопасен моментално во Македонија, каде одредени партии постојано говорат дека некоја етничка заедница е загрозена заради јазикот или др. И тоа ако секојдневно се зборува поттикнува радикализација и тоа може да биде основа за екстремизам, за насилен екстремизам или за тероризам. И затоа одговорноста е голема на сите структури во државата, а посебно на оние што се задолжени да ги препознаваат сите овие активности, да се превенираат. Ние во целост сме функционална држава и сите тие активности може да се амортизираат, вели националниот координатор.
Тој посочува дека станува збор за голем број активности при тоа се следи влијанието на борбите на палестинските територии, на војната во Украина, руската пропаганда како се одвива, како се пласираат информации и дезинформации, од кои значаен дел се пласираат преку социјалните мрежи.
Порано беше поизразен верскиот радикализам, меѓутоа сега е многу мало влијанието на верските заедници. ИВЗ, МПЦ и другите верски заедници се вклучени во многу акциски и локални тимови во превенцијата од насилен екстремизам. Во Националниот комитет вклучен е претставник од Комисијата за односи со верските заедници. Исто така, одржуваме средби со верските заедници на овој план, околу радикализмот. Така што официјално сите се вклучени на планот на превенцијата, нагласува Трајанов.
Тој додава дека има обиди од лица кои студирале надвор од државата кои се обидуваат да имаат влијание, додека влијaнието на вахабистите е врзано со активностите во Босна за време на конфликтот, кое потоа се пренесе во Македонија, но, вели, сега слабее влијанието и спласнал интересот.
Во основа верските заедници официјално се вклучени во Планот за превенција. Генерално Македонија моментално не е загрозена од екстремизам и тероризам. Има некои степенувања, и на многу ниско ниво е загрозеноста од тероризам, вели Трајанов.
