Во согласност со одлуката на претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, денеска стапи на сила нов сет на царини кои погодуваат околу 60 земји, со посебен фокус на Кина. Овие мерки предизвикаа сериозни потреси на глобалните финансиски пазари, при што цените на акциите драстично паднаа низ Азија, а Волстрит падна на најниско ниво во една година.
На азиските берзи, индексот MSCI на азиско-пацифичките акции утрово беше во минус за речиси 2%. Јапонскиот Nikkei потона за повеќе од 4%, додека индексите во Хонг Конг, Јужна Кореја и Австралија паднаа меѓу 1,6% и 1,9%. Иако кинеските берзи во Шангај забележаа благ пораст, инвеститорите беа јасно потресени од воведувањето дополнителни царини.
Немирите на пазарот се проширија во Европа и САД. Фјучерс индексите во Европа и на Волстрит влегоа во црвената зона, при што фјучерсите на Eurostoxx 50 паднаа над 3,5%, додека Nasdaq и S&P 500 забележаа пад од над 1,5%.
На Волстрит сите главни индекси забележаа пад.
Трамп, и покрај надежите на инвеститорите дека мерките може да се олеснат, ги исполни своите закани – царините за кинеските производи се зголемени за дополнителни 50%, достигнувајќи вкупно 104%. Како одговор, Кина најави контрамерки во форма на царини од 54% за американските стоки и отфрли секаква можност да попушти под притисок на Вашингтон.
Економистите предупредуваат дека двете најголеми светски економии влегле во „кукавичка игра“ без јасен излез. Тинг Лу, економист од компанијата „Номура“, истакна дека ситуацијата е „исклучително флуидна“ и дека во моментов е невозможно да се процени како трговската војна ќе влијае на кинеската економија.
Покрај падот на акциите, пазарите ги потресоа и движењата на валутите. Доларот ослабе во однос на јапонскиот јен за 0,8% и во однос на швајцарскиот франк за 0,5% – валути кои инвеститорите традиционално ги гледаат како „безбедни засолништа“ во нестабилни времиња. Индексот на доларот падна од 102,95 на 102,20 поени, додека еврото зајакна на 1,1045 долари.
Во меѓувреме, кинеската централна банка дозволи јуанот да падне на најниско ниво од септември 2023 година, што Трамп го искористи за да го обвини Пекинг за валутна манипулација. И покрај тоа, тој изрази уверување дека Кина на крајот ќе побара договор.
Ситуацијата дополнително се комплицира со порастот на приносите на американските обврзници, што сугерира дека странските инвеститори – првенствено кинеските – би можеле да почнат да го повлекуваат капиталот од САД. Индексот на нестабилност на пазарот познат и како „индекс на страв“, скокна на највисоко ниво од пандемијата во 2020 година, што укажува на сериозна загриженост кај инвеститорите.
Негативно реагираа и нафтените пазари – цената на барел сурова нафта на лондонскиот пазар падна за 4,14%, на 60,25 долари, додека пад од 4,55% е забележан на американскиот пазар, на 56,90 долари.
И додека американските и азиските берзи се во пад, европските берзи вчера забележаа силен раст – инвеститорите се надеваат дека преговорите меѓу САД и Европската унија за царините може да донесат позитивен исход.
