Во колумна со наслов „КРИПТОМЕРКАНТАЛИЗМОТ“ НА ТРАМП – Трговската војна со војната за доминација на американскиот долар, Кадиевска Војновиќ ја анализира целата кампања на Трамп во економскиот дел ги имаше во фокус тарифите и криптовалутите.
,,Случајно или не, кога стана претседател, во рок од еден месец имаше две значајни објави. Првата, донесе уредба за формирање резерви за криптовалути и акт со кој стабилните монети или криптовалутите врзани за доларот ќе добијат улога во плаќањата. А втората, објави широкораспространети царини за сите држави во светот. Ќе се запрашаме – каква конекција имаат овие две теми?
Додека сите критики се насочени кон Трамп и светот стравува од „ново“ нерационално преструктуирање на глобалната трговија и општо економијата, според мене, тоа е веќе случено.
Преструктуирањето на глобалниот економски и финансиски поредок каков што го знаеме не започна од примената на царините на Трамп. Корените извираат одамна, а позначајно од глобалната финансиска криза во 2009 година и формирањето на БРИКС (иницијално Бразил, Русија, Индија, Кина и Јужна Африка, а сега во проширен состав со Египет, Етиопија, Индонезија, Иран и Обединетите Арапски Емирати)”, пишува Кадиевска Војновиќ според која Трамп е еднинствениот американски претседател кој отворено кажува дека одржливоста на економијата во САД веќе подолг временски период е доведена во прашање, односно дека ја губат доминацијата како светска економска сила.
,,Федералниот долг на САД достигна 36 трилиони долари или 124% од БДП во 2024 година, а лимитот на задолжување беше подигнат неколку пати во последната деценија. САД во континуитет водат политика на високи буџетски дефицити, кои од 2001 година наваму (откако почна експанзијата на Кина) во просек, годишно изнесуваат 6% од БДП и имаат дефицит на тековната сметка на билансот на плаќањата, којшто во просек, годишно е околу 3,4% од БДП. Со тоа, САД веќе подолг временски период се соочуваат со twin deficits или дефицити – близнаци. За мали економии и за економии во развој ова е проблем, но за економијата во САД која ја има најмоќната валута на светот, ова не претставуваше проблем.
И покрај континуираниот дефицит на тековната сметка, САД имаа комодитет во неговото финансирање преку нето-приливите на странски капитал. Комодитетот извира од доминацијата на американскиот долар како глобална валута, длабоките пазари на капитал во САД и улогата на американските државни обврзници како најбезбедни средства. Сѐ ова ја одржува силна побарувачката за американскиот долар, го прави доларот силен во однос на другите валути, но од друга страна, го прави увозот поевтин, а извозот некурентен, што влијае врз продлабочувањето на трговскиот дефицит.
Интернационализацијата на американскиот долар е сѐ уште висока. Учеството на американскиот долар како резервна валута е 57% во вкупниот износ на алоцирани девизни резерви на крајот од 2024 година, за разлика од 70-те години на минатиот век, кога беше околу 77%. И покрај намаленото учество на доларот (заради диверзификацијата во други валути), тој останува доминантна валута во која централните банки на повеќе земји ги држат девизните резерви. Во однос на меѓународната трговија, околу половина од неа се фактурира во долари, а околу половина од сите меѓународни заеми и глобални должнички хартии од вредност се деноминирани во долари. На девизните пазари, каде што се тргува со валути, доларите се вклучени во речиси 90% од сите трансакции. До неодамна, речиси 100% од трговијата со нафта се одвиваше во американски долари, но во 2023 година една петтина се вршела со други валути. Побарувачката за американските државни обврзници, како најбезбедни средства, од страна на странските институционални инвеститори исто така ја одржува високата побарувачка за доларот (странските инвеститори држат 24% од долгот на САД)”, пишува Кадиевска Војновиќ.
Целата колумна на овој линк на pari.com.mk
