Српската влада неделава го укина статусот на културен имот на зградите во Белград оштетени во бомбардирањето на НАТО, со што ја отстрани пречката за реализација на плановите на зетот на новоизбраниот американски претседател Доналд Трамп, Џеред. Кушнер, да изгради станбено деловен комплекс во центарот на Белград.
Владата под водство на претседателот на Српската напредна партија (СНС) Милош Вучевиќ, со одлука која ќе стапи на сила осум дена по објавувањето во службен весник, им го укина статусот на културен имот на објектите на поранешниот штаб. на ЈНА и Министерството за одбрана, кои се одвоени од седиштето на српската извршна власт со улица принцот Милош.
Одлуката е донесена во сенка на протестите и притисокот на јавноста и опозицијата, кои сметаат дека власта е одговорна за уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад на 1 ноември, при што загинаа 14, главно млади луѓе, а помалку од двајца недели по изборот на Доналд Трамп за нов претседател на САД, пишува Хина.
Со месеци се пишуваше дека компанијата на зетот на Трамп, Џаред Кушнер, „Афинити Глобал Девелопмент“ во мај годинава потпишала договор за ревитализација на комплексот на поранешниот Генералштаб и Министерството за одбрана.
Србија, како што тогаш објавија медиумите, на компанијата на Кушнер го изнајмила земјиштето на кое се наоѓаат двете бомбардирани згради – на 99 години.
Тие две згради, дело на познатиот архитект Никола Добровиќ, беа сериозно оштетени во бомбардирањето на НАТО на поранешна СР Југославија во 1999 година, а нивната судбина беше предмет на шпекулации повеќе од две децении, откако беа делумно сочувани за да не да ги загрози минувачите.
Кушнер во средината на јуни годинава беше примен и од српскиот претседател Александар Вучиќ, кој и покрај протоколарните овластувања на шефот на државата, во Србија се смета за клучен за многу од најважните одлуки во земјата.
Вучиќ тогаш на Инстаграм напиша дека имал „инспиративна размена на идеи“ и дека му покажал на Кушнер Белград и „искажал некои од плановите за неговиот уште побрз раст“, нагласувајќи дека гостинот му подарил проект за „величествени хотел во Белград“.
Овој проект, најави Вучиќ, ќе придонесе српската престолнина „да стане центар на овој дел од светот, кој на глобалната мапа ќе се позиционира како неизбежна дестинација и посакувано седиште на најголемите корпорации, универзитети и меѓународни институции, но и инспирација за уметници, научници и пред се млади луѓе од целиот свет“.
На 18 март Њујорк Тајмс објави дека инвестицијата е вредна 500 милиони долари и дека според предложениот договор државата Србија треба да добие 22 отсто од профитот.
Планот е да се изгради луксузен хотел со деловен простор и повеќе од 1.500 апартмани во центарот на Белград со два облакодери во средината.
Експертите тврдат дека, според проценетата вредност на вкупната инвестиција, само земјиштето вреди 166 милиони евра.
Според официјалното соопштение, инвеститорот има и обврска на истата парцела да изгради „Меморијален комплекс посветен на сите жртви на агресијата на НАТО од 1999 година“.
Експертите од јавноста и од српската опозиција сметаат дека таа работа е корумпирана бидејќи била договорена со директен договор, а не со јавен тендер.
Директорите на Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата и на Заводот за заштита на спомениците на културата на град Белград, Дубравка Ѓукановиќ и Оливера Вучковиќ на почетокот на летото поднесоа оставки бидејќи се очекуваше тие институции да дадат стручно мислење. врз основа на кои би можело да се укине заштитата на спомениците на културата на бомбардираниот комплекс.
На ова следеше револт кај вработените во тие два института, кои со отворени писма до државните функционери предупредија дека нема причини зошто треба да се покрене постапката за одземање на статусот на културно добро и бришење на комплексот на поранешниот Генералштаб и Министерството за одбрана од регистарот на недвижни културни добра.
Тие и порачаа на владата дека, доколку ја укинат заштитата, „ќе започнат незапирлив процес на уништување на сите културни добра на територијата на Србија“.
Архитектот Слободан Малдини вели дека ова е политичка одлука и дека Владата не е ниту надлежна, ниту надлежна да се занимава со неа бидејќи тоа е професионална работа.
Малдини за порталот Nova.rs изјави дека одлуката на владата „не е легална, ниту легитимна“ и дека судот треба да се занимава со таа одлука.
Во исто време, одредени опозициски партии најавија дека ќе ги повикаат граѓаните „да ги бранат, доколку е потребно, со тела“ зградите и просторот што му се понудени на Кушнер во центарот на Белград.
„Ако мирно го гледаме градот во кој сме пораснале и каде што треба да растат нашите деца – тогаш сме еден куп соучесници“, рече водачот на Еколошкото востание Александар Јовановиќ.
Според оценката на српските медиуми, за комплексот генералштаб немало заинтересирани инвеститори токму поради тоа што урнатините во центарот на градот се заштитени како културно богатство и „државата би можела да ја обнови таа зграда – ако сакала“.
